Over NEMO

Collectie

Ons leven wordt al eeuwenlang beïnvloed door nieuwe uitvindingen en apparaten. Denk aan de komst van elektriciteit of telefonie. Het verhaal over technologie en wetenschap wordt sterker tegen de achtergrond van het verleden. Een tastbaar verleden in de vorm van een bijzondere collectie.

17.000 objecten

De collectie van NEMO laat zien dat energie onze wereld heeft vormgegeven en beïnvloed. NEMO heeft in totaal circa 17.000 objecten in beheer die het verhaal van de mens en energie vertellen in de breedste zin van het woord: van parlograph tot Walkman, van koolspitslamp tot lantaarnpaal, van stootspanningsgenerator tot antieke dynamo

Het overgrote deel van de historische techniekcollectie van NEMO is in 2008 overgenomen van het voormalige Amsterdamse Museum Energetica, dat eerder grote schenkingen kreeg van het bedrijfsmuseum van de KEMA en het voormalige Gemeentelijk Energiebedrijf. Een klein deel van de collectie stamt nog van zijn voorganger het Nint (daarvoor het oude Museum van den Arbeid). 

“De verzameling Energetica is uniek in Nederland en bevat bijzonder zeldzame objecten die in buitenlandse technologiemusea vaak ontbreken.”

Amsterdamse Kunstraad

Wat de collectie onder meer uniek maakt is dat de meeste objecten uit de collectie Energetica nog werken en demonstreerbaar zijn. Naast de historische waarde bevat deze collectie veel prachtig design. De collectie is interessant voor de technisch geïnteresseerde leek en professional. Bovendien heeft het een nostalgische waarde: ouderen kunnen wegdromen bij de prachtige apparaten die ze als kind thuis hadden en hun (klein)kinderen vertellen over hun (technische) verleden.

Vier kerncollecties

lamp_collectie_NEMO.jpg

NEMO beheert de technische objecten in vier kerncollecties: verlichting, installatietechniek, energieopwekking en opslag én techniek in en rond het huis. Een groot deel van de collectie is gedocumenteerd op Flickr; bekijk deze hier.

Kerncollectie: Verlichting
NEMO bezit zowel lichtbronnen als armaturen in de kerncollectie Verlichting. Sommigen werken op gas anderen op elektra. De hoogtepunten van de collectie zijn te vinden bij de elektrische lichtbronnen en armaturen, waaronder enkele prachtige exemplaren van Gispen. Andere hoogtepunten uit de collectie elektrische verlichting zijn het booglicht van de vuurtoren Brandaris op Terschelling, de Jablochkoffkaars en diverse vroege gloeilampen waaronder de Edison gloeilamp van uit 1883 en de Swan gloeilamp van rond 1885.

Kerncollectie: Installatietechniek
Enkele voorbeelden uit de kerncollectie Installatietechniek zijn meters van rond 1900 die er prachtig uitzien. Zoals een Registrerende Voltmeter uit 1890, een Ampèremeter (tangentenboussole) en enkele Galvanometers uit 1880. Verder bevat deze collectie stopcontacten, schakelaars, weerstanden en specialistisch gereedschap van installateurs door de jaren heen. 

Kerncollectie: Energieopwekking en -opslag
Een ‘Magneto-Elektrische Machine’ uit 1857, de Gelijkstroomdynamo van Willem Smit uit 1896 en een spectaculaire luchttransformator en stootspanningsgenerator. Het zijn slechts enkele voorbeelden uit deze kerncollectie. NEMO’s stootspanningsgenerator van Marx kan een spanningsstoot van 1,6 miljoen volt leveren, met een maximale stroomsterkte van 4.000 ampère. Deze waarden komen aardig overeen met de waarden van een blikseminslag. Dit indrukwekkende apparaat werd vroeger met name gebruikt om na te gaan wat het effect van bliksem is op hoogspanningsapparatuur.

Kerncollectie: Techniek in en rond het huis
Deze kerncollectie bevat veel nostalgische huishoudelijke objecten en innovaties die ons huishouden in de loop der jaren zichtbaar hebben veranderd. Zoals een kraantjeskan uit 1965, een elektrische verchroomde boterwarmer en een ‘elektrisch komfoor met oven’ van AEG uit 1930. Apparaten die uit het dagelijks leven verdwenen zijn, maar waarvan bijzondere exemplaren worden bewaard bij NEMO. 

Te zien in NEMO Science Museum

DD408661.jpg

NEMO verwerkt waar mogelijk de collectie in de lopende tentoonstelling in het NEMO Science Museum. Aan de hand van objecten uit de collectie wordt de historische context van technologische ontwikkelingen tastbaar.  

In de Innovatie Galerij op de tweede verdieping van het museum is een verzameling van iconische apparaten uit de historische techniekcollectie te vinden.

Collectie in depot

De collectie van NEMO is gehuisvest aan de Strekkerweg in Amsterdam Noord. Hier wordt de collectie beheerd, geconserveerd en gecatalogiseerd door een vast team van vrijwilligers onder leiding van een professionele collectiebeheerder. Zo wordt kennis bewaard en doorgegeven.