Over NEMO

Collectie

Ons leven wordt al eeuwenlang beïnvloed door nieuwe uitvindingen en apparaten. Denk aan de komst van elektriciteit of telefonie. Het verhaal over technologie en wetenschap wordt sterker tegen de achtergrond van het verleden. Een tastbaar verleden in de vorm van een bijzondere collectie.

Object van de maand

Een deel van de historische techniekcollectie is te zien op Google Arts & Culture, een online platform met afbeeldingen van museale collecties wereldwijd. De tentoonstelling van NEMO toont de ontwikkeling van de smartphone. De collectie van NEMO heeft, samen met meer dan 110 andere internationale instellingen, een rol gekregen in de online tentoonstelling ‘Discoveries & Inventions’. NEMO toont de online bezoeker verschillende apparaten die de mobiele telefoon hebben gemaakt zoals deze nu is.

Naast deze tentoonstelling zijn er ook 150 andere objecten uit de collectie van NEMO te zien in de omvangrijke collectie database van Google Arts & Culture.

Elke maand vind je in een speciale vitrine in de Ontvangsthal van NEMO Science Museum een bijzonder object uit de collectie van NEMO. Een object dat vroeger in het dagelijks leven werd gebruikt en dat laat zien hoe technologie in de loop der tijd verandert. 

september gloeilamp.jpg
Object van de maand augustus commodore.jpg

September 2021: de (gloei)lamp
Verlichting is de reden dat aan het eind van de 19e eeuw veel elektriciteitsnetwerken worden aangelegd. De lamp veranderde sindsdien een aantal keer van gedaante.
Op Google Arts & Culture lees je er meer over.

Augustus 2021: De Commodore 
Wie kent hem nog? De Commodore PET computer. Een van de eerste personal computers, uit de jaren ’70. Hij werd vooral zakelijk gebruikt. Tegenwoordig is in bijna ieder huishouden een pc of laptop te vinden. Communicatie, administratie, informatievoorziening en entertainment; de computer heeft tegenwoordig heel wat meer taken in huis. Lees meer over de ontwikkeling van de computer op Google Arts & Culture.

object van de maand juli - parlograph.jpg

Juli 2021: De dragers van geluid
Van fonograaf tot iPod. Geluidsdragers veranderden radicaal in ruim een eeuw tijd. Lees hier meer.

Juni 2021: De wasmachine
Wassen is van oudsher een tijdrovende klus. De eerste machines dreef je met de hand aan, maar al snel volgden apparaten met een elektromotor onder de houten ton. Lees meer op Google Arts & Culture.

Object van de maand Wasmachine.JPG

Mei 2021: De radio als pronkstuk
Vanaf 1930 was de radio een prominent onderdeel van de huiskamer. Fabrikanten maakten fraaie houten omhulsels zodat de radio als een pronkstok in het interieur paste. Lees meer op Google Arts & Culture.

April 2021: De Piccolo, de huishoudrobot die (te) veel kon.
Deze multifunctionele huishoudmotor werd geen succes. Mogelijk omdat het zowel in als buiten de keuken gebruikt kon worden. Je kon ermee raspen en hakken, maar ook stofzuigen en verven. Lees het hele verhaal over de Piccolo Huishoudmotor op Google Arts & Culture

Maart 2021: Het scheerapparaat
Al duizenden jaren scheert de mens zich met een mes, maar de afgelopen eeuw staat bol van de ‘scheeruitvindingen’. De bekende Franse ontwerper Raymond Loewy maakt voor Philips een nieuw ontwerp. Het scheerapparaat uit 1951 krijgt als bijnaam het ‘eitje’ en heeft twee scheerkoppen. Het wordt een bestseller. Lees hier meer over de geschiedenis van het scheerapparaat.

scheerapparaat.jpg
Piccolo huishoudmotor - NEMO Science Museum.jpg

Februari 2021: De Ericofoon
Telefoonfabrikant Ericsson vindt in 1950 de oplossing voor de telefoon uit één stuk, de Ericofoon. Pas in 1979 kunnen Nederlanders deze telefoon bestellen via de Nederlandse telefoonmaatschappij PTT. Lees hier meer.

Januari 2021: Elektrisch warmtekussen
Met dit warmtekussen is het mogelijk om er warmpjes bij te zitten en storingsvrij radio te luisteren. De elektromagnetische straling van dit elektrische warmtekussen heeft - anders dan de eerdere warmte-apparaten - geen effect op de radio-ontvangst. Lees hier meer.

December 2020: De muntgasmeter
Eind 19e eeuw kregen veel stedelingen een gasaansluiting dankzij de muntgasmeter. Gooi een muntje in de meter en het gas kan worden gebruikt. Op Google Arts & Culture lees je meer over de muntgasmeter.

ovdm november vacuum koffiezetapparaat.jpg
Object van de maand december muntgasmeter geel.jpg

November 2020: De vacuüm koffiezetter
Professor Nörrenberg introduceerde in 1823 een hele zuivere manier van koffiezetten. Het vacuüm koffiezetapparaat was halverwege de 19e eeuw hip en vernieuwend. Lees hier meer. Dit type koffiezetapparaat wordt tegenwoordig vooral gebruikt in Japan en Taiwan. 

Oktober 2020: Giso pendellamp
In 1926 introduceerde de Nederlander W.H. Gispen de Giso-lamp, waarmee hij inspeelde op een nieuw type gloeilamp. De Giso-lamp zorgde voor hoger lichtrendement en economischer energieverbruik. En de lamp voorkwam verblinding.  Lees hier meer.

witte kat batterij geel.jpg

September 2020: De Witte Kat batterij 
Wat begin 20e eeuw begon als bijverdienste van een fietsfabrikant, groeide uit tot een groot merk. De Witte Kat batterij maakte stroom voor iedereen en overal beschikbaar. Lees hier meer. 

Augustus 2020: de Philips TX400, het 'hondenhok'
De Philips TX400 is het eerste commerciële televisietoestel van Philips. Het scherm had een diameter van 22 centimeter en de bijnaam 'hondenhok'. Na de eerste nationale televisie-uitzending in Nederland vroeg de pers zich af of de machine nu ook de vrijetijdsbesteding overneemt. Lees hier meer over dit toestel en de ontwikkeling van televisie.

object van de maand - Excelsior stofzuiger vierkant.png

Juli 2020: De Excelsior stofzuiger
Begin 20e eeuw hadden de meeste huishoudens geen elektrische apparaten. Maar daar kwam snel verandering. Zo ging het Gemeente Energiebedrijf in Amsterdam stofzuigers verkopen. Maar waarom deed deze energieleverancier dat? Lees hier meer.

Juni 2020: Hoe gaat een lamp aan?
Elke avond zet je een lamp aan, het is nu zo normaal. De uitvinder Thomas Edison was de eerste die dit mogelijk maakte met de gelijkstroom generator. Maar met deze dynamo doe je nu niet jouw lamp aan. Hoe zit dat? Lees hier meer.

Google Arts & Culture.png

19.500 objecten

De collectie van NEMO laat technologische ontwikkelingen zien die dicht bij de mens staan en het dagelijkse leven van mensen (wezenlijk) veranderden. NEMO heeft circa 19.500 objecten in beheer, van een elektrische stropdasverwarmer tot walkman en van een Van de Graaff generator tot het eerste commerciële kweekvleesworstje.

Het overgrote deel van de historische techniekcollectie van NEMO is in 2008 overgenomen van het voormalige Amsterdamse Museum Energetica, dat eerder grote schenkingen kreeg van het bedrijfsmuseum van de KEMA en het voormalige Gemeentelijk Energiebedrijf. Een klein deel van de collectie stamt nog van zijn voorganger het Nint (daarvoor het oude Museum van den Arbeid). 

“De verzameling Energetica is uniek in Nederland en bevat bijzonder zeldzame objecten die in buitenlandse technologiemusea vaak ontbreken.”

Amsterdamse Kunstraad

Wat de collectie onder meer uniek maakt is dat de meeste objecten uit de collectie Energetica nog werken en demonstreerbaar zijn. Naast de historische waarde bevat deze collectie veel prachtig design. De collectie is interessant voor de technisch geïnteresseerde leek en professional. Bovendien heeft het een nostalgische waarde: ouderen kunnen wegdromen bij de prachtige apparaten die ze als kind thuis hadden en hun (klein)kinderen vertellen over hun (technische) verleden.

Te zien in NEMO Science Museum

NEMO verwerkt waar mogelijk de collectie in de lopende tentoonstelling in NEMO Science Museum. Aan de hand van objecten uit de collectie wordt de historische context van technologische ontwikkelingen tastbaar.  

DD408661.jpg

In de Innovatie Galerij op de tweede verdieping van het museum is een verzameling van iconische apparaten uit de historische techniekcollectie te vinden. Beeldbepalende technische apparaten van vroeger geven je een mooie indruk van innovatie door de jaren heen. Zo zie je een gigantische batterij uit de 18e eeuw die maar één lamp kan verlichten.

Collectie in depot

De collectie van NEMO is gehuisvest aan de Strekkerweg in Amsterdam Noord. Hier wordt de collectie beheerd, geconserveerd en gecatalogiseerd door een vast team van vrijwilligers onder leiding van een professionele collectiebeheerder. Zo wordt kennis bewaard en doorgegeven.

Collectie uitpakken

Collectieplan 2020-2025

De komende jaren werkt NEMO aan het beter bewaren, onderhouden en tonen van de NEMO collectie.

Download hier het collectieplan 2020-2025 

Vier wetenschapsmusea ondertekenen samen het NDE-manifest

Ondertekening manifest

NEMO Science Museum werkt samen met Rijksmuseum Boerhaave, Teylers Museum en het Universiteitsmuseum Utrecht aan de ontwikkeling van een online centrum voor materieel erfgoed van wetenschap en technologie. 

De directie tekende donderdag 17 september 2020 digitaal het manifest van Netwerk Digitaal Erfgoed. Hiermee committeert het museum zich aan het beter zichtbaar, bruikbaar en houdbaar maken van de online collectie. Samen met de drie andere wetenschapsmusea zal de komende periode gewerkt worden aan het gezamenlijk presenteren en online verbinden van de erfgoedcollectie.

Geheel vanuit de gedachte van de Nationale Strategie Digitaal Erfgoed worden de museumobjecten via linked open data straks met elkaar verbonden. ‘Door gezamenlijke ontsluiting van de collecties kunnen we mooie nieuwe verhalen vertellen over wetenschappelijke experimenten, technologische ontwikkelingen en de impact daarvan op de maatschappij en het leven van alledag,’ aldus Annemarie van Eekeren, manager Presentatie & Collectie bij NEMO Science Museum.